Çocuğunuz arkadaşlarını neden bu kadar önemsiyor?

Cuma akşamı çocuğunuz arkadaşlarıyla buluşmak istiyor. Siz ilk anda “Bu hafta olmaz” demek istiyorsunuz. Sonra bir tartışma çıkıyor. Kapı kapanıyor, yemek soğuyor. Bu sahne pek çok evde yaşanıyor. Kitap bu gerilimi gencin kötü niyetiyle açıklamıyor. Yaşıyla açıklıyor. Gencin yaşıtlarına yönelmesi biyolojik bir ihtiyaç. Bunu bilmek ilk tepkinizi yumuşatabilir. Kitabın önerdiği yol da şu: Genci izole etmeyin, iyi bir arkadaş ortamı bulun.

Ergenlikte çocuğunuzun içinde büyük bir değişim yaşanıyor. Kitap buna fırtına diyor. Dışarıdan iki şey görüyorsunuz. Sizden biraz uzaklaşıyor, yaşıtlarına yaklaşıyor. Genç yaşıtlarından kabul gördüğünde bağlanma hormonu denen oksitosin en çok o anda salgılanıyor. Dışlanınca beyin bunu acı gibi yaşıyor. Yani çocuğunuz “Herkes gidiyor” dediğinde, çoğu zaman ayrı düşmekten korunmaya çalışıyor. Kitaba göre bu yüzden grup baskısı bazen yıllar içinde öğretilmiş değerleri bile geride bırakabiliyor.

Kitaba göre kabul görme ihtiyacı ya iyi bir ortamda doyuyor ya da başka yerlerde karşılık arıyor. Kitap genci arkadaşlarından tamamen ayırmayı önermiyor. İyi değerleri paylaşan, saygılı arkadaşların olduğu bir ortamı öneriyor. Aşağıdaki “üç elif” sözü arkadaşlığın gücünü anlatıyor. Üç elif tek tek dururlarsa üç eder. Birbirine bağlanırlarsa yüz on bir. Yani iyi bir grup gencin gücünü katlıyor. Kitaba göre bu bağ, gencin kabul görme duygusunu daha yüksek bir yere taşıyor. Genç böyle bir ortamda onay ihtiyacını doğru bir zeminde karşılamış oluyor.

Kitap burada net konuşuyor. Gencinizi arkadaşlarından koparıp odasına kapatmak, tepkisini artırıyor. Kitap bu tepkinin merkezine “isyan merkezi” diyor. Odaya kapatmanın orayı tetiklediğini söylüyor. Bunun yerine genç için iyi bir ortam bulmanızı istiyor. Samimi, saygılı ve şefkatli arkadaşların olduğu bir okuma grubu böyle bir ortam olabilir. Bir gençlik merkezi ya da güvendiğiniz bir ailenin çocukları da olabilir. Kendinize şunu sorabilirsiniz: Gencimin yaşıtlarıyla vakit geçirebileceği güvenli bir ortam var mı? Kitap bu ortamları sıcak ve kardeşçe bir hava taşıyan yerler diye tarif ediyor.

Kitaba göre genç her şeye tek başına dayanmak zorunda değil. İyi bir arkadaş ortamı kale gibi çalışıyor. Orada hata yapan genç utandırılmıyor. Kusuru örtülüyor, eli tutulup kaldırılıyor. İyi ortamda arkadaşlar gencin güzel yanlarıyla da gurur duyuyor. Kitap bunu “faziletiyle iftihar eden” diye anlatıyor. Gencinizin çevresine bu gözle bakabilirsiniz. Saygı görüyor mu? Hata yapınca yalnız mı kalıyor, yoksa ayağa mı kaldırılıyor? Kitaba göre bugün zararlı etkiler internet ve medya yoluyla topluluk gibi geliyor. Tek bir genç bunlara tek başına karşı koymaya çalışırsa zorlanır. İyi bir ortamda ise kendi gücüne arkadaşlarının gücü eklenir.

Bugün yapabileceğiniz iki küçük adım var. Birincisi, gencinizin arkadaşlarıyla olma isteğini ilk anda reddetmeyin. Önce dinleyin. İkincisi, güvendiğiniz bir okuma grubu, gençlik etkinliği ya da aile çevresi bulup gencinize önerin. Bunu emir olarak değil, seçenek olarak sunun. Ortamın ona iyi geldiğini görürseniz bir sonraki adımı birlikte planlayın. Gencinizle konuşurken kendi yargınızı değil, ortamın ona nasıl hissettirdiğini sorun. Cevabı dinlemek bile iyi bir başlangıçtır.